Đèn thờ hoa sen là nhóm đông mẫu nhất trong đèn thờ điện. Đông đến mức người mua lần đầu thường bị ngợp: cùng một chữ “5 bông lưu ly” mà có tới hàng chục mẫu, giá chênh nhau vài lần. Bài này giải mã cách đặt tên để bạn tự đọc được thông số, thay vì chọn theo cảm giác.
Ba phần của một cái tên
Lấy một ví dụ có thật: “Đèn Thờ Hoa Sen 7 Bông Lưu Ly Thân Ngọc Cành Cong”. Tên này chứa đủ ba thông tin:
- 7 Bông — số tán sen, quyết định chiều cao và bề rộng.
- Lưu Ly — chất liệu của bông sen.
- Thân Ngọc Cành Cong — chất liệu thân và kiểu dáng cành.
Nắm ba phần này, mọi tên còn lại đều đọc được. Phần khó duy nhất là các tên dòng riêng, sẽ nói ở cuối bài.
Số bông: chốt trước tiên, vì nó bị trần nhà khống chế
Kho hiện có sáu cỡ: 1, 3, 5, 7, 9 và 13 bông. Càng nhiều bông thì thân càng cao và tán càng xòe.
1 bông
Cỡ nhỏ nhất, hợp bàn thờ treo tường và bàn thờ vong. Đây cũng là cỡ dễ chọn nhất vì gần như không có rủi ro chạm trần. Ví dụ trong kho: Đèn Thờ Hoa Sen 1 Bông Lưu Ly Thân Hợp Kim và Đèn Thờ 1 Bông Hoa Sen Có Đài Niệm Phật.
3 bông
Cỡ trung gian, hợp bàn thờ treo tường bản lớn hoặc bàn thờ đứng ở căn hộ trần 2,6–2,8 m. Nếu phân vân giữa 3 và 5 bông mà trần dưới 2,8 m, chọn 3.
5 bông
Cỡ phổ biến nhất và cũng là cỡ có nhiều mẫu nhất. Hợp bàn thờ đứng cỡ thường trong phòng thờ riêng. Gần như mọi biến thể thân đều có bản 5 bông, nên đây là cỡ dễ tìm đúng gu nhất.
7 bông
Dành cho phòng thờ rộng, trần trên 3 m. Ở cỡ này khoảng cách giữa đỉnh đèn và trần bắt đầu là vấn đề thật, phải đo trước khi đặt.
9 và 13 bông
Cỡ dành cho nhà thờ họ, từ đường và gian thờ lớn. Cỡ 13 bông là cỡ lớn nhất đang có, ví dụ Đèn Thờ Hoa Sen 13 Bông Lưu Ly Thân Sứ. Đặt cỡ này trong phòng thờ căn hộ sẽ khiến bàn thờ trông chật lại chứ không sang hơn.
Chất liệu bông
Phần lớn bông sen làm bằng lưu ly — thủy tinh màu đúc dày, ăn sáng và cho màu ấm, có chiều sâu khi đèn bật. Đây là chất liệu mặc định của nhóm này.
Ngoài lưu ly còn có pha lê (trong hơn, sáng gắt hơn, hợp phòng thờ hiện đại) và các dạng chao khác như chóp cầu, chóp gấm cầu, chóp sen vàng — khác nhau ở dáng tán chứ không khác nhiều về ánh sáng.
Chất liệu thân: nơi giá chênh nhau nhiều lần
Hai chiếc đèn cùng 5 bông lưu ly có thể chênh nhau bốn, năm lần chỉ vì phần thân. Các loại thân đang có, xếp từ phổ thông lên cao cấp:
| Thân | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Hợp kim | Nhẹ, giá thấp nhất, dáng gọn | Bàn thờ nhỏ, ngân sách vừa |
| Sứ, bát sứ, sứ đuôi cá | Nặng tay, tông men hợp đồ thờ gốm | Bàn thờ đã dùng bộ đồ thờ gốm sứ |
| Pha lê | Trong, bắt sáng, hiện đại | Phòng thờ sáng màu |
| Lưu ly (thân cùng chất bông) | Đồng nhất chất liệu từ thân lên bông | Ai muốn khối đèn liền mạch |
| Ngọc, đá ngọc | Vân đá thật, nặng và đắt nhất | Phòng thờ lớn, nhà thờ họ |
Các mã thân ngọc thường có ký hiệu đi kèm — A11, A23, A25, A40, S600 — đó là mã phôi thân của xưởng, dùng để phân biệt dáng và vân, không phải cấp chất lượng. Tương tự, thân lưu ly có V5, V7, V9 tương ứng các dáng bình khác nhau.
Vì sao chênh giá nhiều đến vậy, và loại nào thực sự đáng thêm tiền — nói kỹ ở bài đèn thờ gỗ, đồng, pha lê, lưu ly khác nhau chỗ nào.
Dáng thân và dáng cành
Cùng số bông và cùng chất liệu, dáng vẫn có thể khác:
- Thân lùn — hạ chiều cao tổng thể, cứu được các trường hợp trần thấp mà vẫn muốn nhiều bông.
- Cành cong — các cành uốn ra ngoài, tán rộng hơn, cần chiều sâu bàn thờ.
- Thân rủ — bông hướng xuống, dáng mềm.
- Chân gấm, gấm vàng, gấm xanh — hoa văn gấm ở phần đế, làm ấm khối đèn.
Mẹo thực tế: nếu bàn thờ hẹp chiều sâu, tránh cành cong và ưu tiên thân thẳng.
Các dòng có tên riêng
Một số mẫu không mô tả bằng chất liệu mà đặt tên dòng: Bảo Quang, Tịch Chiếu, Thiên Đăng, Diệu Tâm, Diệu Quang, Minh Liên, Trường Minh, Trường Quang, Kim Nguyên Bảo. Mỗi dòng là một kiểu tạo hình riêng của xưởng và thường có đủ các cỡ 5, 7, 9 bông.
Cách dùng đúng của tên dòng: dùng nó để giữ sự đồng bộ. Nếu đã thích dáng Đèn Thờ Hoa Sen 5 Bông Lưu Ly Bảo Quang, bạn có thể tìm đúng dòng đó ở cỡ 7 hoặc 9 bông thay vì bắt đầu lại từ đầu. Còn về mặt chọn mua, tên dòng không thay được việc xem số bông và chất liệu thân.
Chọn nhanh trong ba bước
- Đo khoảng trống từ mặt bàn thờ lên trần → ra số bông.
- Nhìn bộ đồ thờ đang có → ra chất liệu thân. Bàn thờ đã dùng bát hương và lọ hoa thờ gốm sứ thì thân sứ hợp hơn; phòng thờ hiện đại sáng màu thì pha lê.
- Cân ngân sách → ra dòng cụ thể. Trong cùng một cỡ và một chất liệu thân, chênh lệch còn lại chủ yếu là dáng.
Câu hỏi thường gặp
Đèn hoa sen 5 bông cao khoảng bao nhiêu?
Chiều cao khác nhau theo từng dáng thân, kể cả trong cùng cỡ 5 bông — bản thân lùn thấp hơn bản thân ngọc thường khá nhiều. Vì vậy nên hỏi đúng chiều cao của mẫu định mua thay vì áp một con số chung, và đối chiếu với khoảng trống đã đo.
Mua một chiếc hay một đôi?
Một đôi. Đèn thờ đứng đối xứng hai bên bát hương, mua lẻ rồi bổ sung sau dễ lệch màu lưu ly giữa hai lô.
Bông lưu ly có bị ố vàng theo thời gian không?
Lưu ly là thủy tinh màu nên không đổi màu vì ánh sáng. Cái làm bông xỉn đi là lớp bụi hương bám lâu ngày — lau khăn khô định kỳ là đủ.
Vỡ một bông thì thay được không?
Tùy mẫu. Có mẫu bông tháo rời được, có mẫu bông gắn liền cành. Khi mua nên hỏi trước điểm này, nhất là nhà có trẻ nhỏ.
Đèn hoa sen có mẫu bằng gỗ không?
Có. Đèn Thờ Gỗ Hương là bản thân gỗ, hợp với bàn thờ và ốp phòng thờ cùng tông gỗ tự nhiên.
Xem toàn bộ các cỡ tại đèn thờ điện, hoặc quay lại bài tổng đèn thờ, đèn bàn thờ: chọn, lắp và dùng để chọn theo số đo bàn thờ.
