Đèn hào quang là món dễ gây tiếc nhất trên bàn thờ Phật: mua đúng thì tượng nổi hẳn lên, trang nghiêm và có chiều sâu; mua sai cỡ thì vòng sáng hoặc bị tượng che mất, hoặc lấn át cả pho tượng. Khác với đôi đèn hai bên, hào quang không dùng để chiếu sáng mà để tạo nền.
Đèn hào quang dùng khi nào
Đèn hào quang chỉ đi cùng tượng. Cụ thể là ba trường hợp:
- Bàn thờ Phật tại gia có tượng Phật, Bồ Tát.
- Bàn thờ có tượng thờ thờ khác đặt ở tầng trên cùng.
- Ban thờ ở phòng riêng, tường phía sau tối màu hoặc trống trải, cần một điểm nhấn.
Bàn thờ chỉ thờ gia tiên, không có tượng, thì không dùng hào quang. Trường hợp này nguồn sáng chính vẫn là đôi đèn thờ điện đặt hai bên — cách chọn nằm ở bài đèn thờ, đèn bàn thờ: chọn, lắp và dùng.
Hai nhóm mẫu đang có
Hào quang vòng hoa sen
Đây là dạng cổ điển: một vòng tròn hoặc vòng cánh sen phát sáng, đặt ngay sau lưng tượng. Đường viền sáng ôm theo đầu và vai tượng, tạo đúng hình ảnh hào quang quen thuộc.
Trong kho có Đèn Hào Quang Hoa Sen và Đèn Hào Quang Phật Hoa Sen, đều là dạng nhiều tùy chọn nên có sẵn vài cỡ trong cùng một mã. Dải giá của nhóm này bắt đầu từ khoảng năm trăm nghìn và lên tới quanh mức một triệu tư tùy cỡ.
Hào quang tranh trúc chỉ
Trúc chỉ là kỹ thuật tạo hình trên nền giấy dó – xơ tre, khi có đèn hắt phía sau thì hoa văn hiện lên như in trong lớp giấy. Khác với vòng hào quang, đây là một tấm tranh sáng đặt sau tượng, thường có khung.
Các hoa văn đang có gồm hoa sen, chữ Vạn, chữ Phúc, Mandala, tài lộc, và Bát Nhã Tâm Kinh — bản chép nguyên bài kinh lên nền tranh, như Đèn Hào Quang Tranh Trúc Chỉ Bát Nhã Tâm Kinh. Dạng Đèn Hào Quang Tranh Trúc Chỉ Mandala thì hình học đối xứng, hợp phòng thờ hiện đại. Bản khổ lớn nhất là dạng đối như Đèn Hào Quang Tranh Trúc Chỉ Hoa Sen Đối TC530.
Dải giá nhóm trúc chỉ rộng hơn, từ khoảng sáu trăm nghìn cho các cỡ nhỏ tới quanh mức bốn triệu cho bản khổ lớn.
Chọn cỡ: đo tượng trước
Nguyên tắc gốc chỉ có một câu: vòng hào quang phải lớn hơn phần đầu và vai tượng đủ để nhìn thấy, nhưng không được cao hơn tượng quá nhiều. Cụ thể, ba số đo cần có trước khi hỏi mua:
- Chiều cao tượng, tính cả đế.
- Bề ngang chỗ rộng nhất của tượng — thường là ngang vai hoặc ngang tà áo.
- Khoảng trống phía sau tượng tới tường hoặc tới tấm ốp. Hào quang cần chỗ đặt chân đế phía sau; bàn thờ sát tường quá thì phải chọn bản mỏng.
Với tranh trúc chỉ, số đo quan trọng nhất là bề ngang mảng tường phía sau, vì đây là một tấm phẳng chứ không phải một vòng. Tấm quá rộng so với mảng tường sẽ làm bàn thờ trông chật.
Lắp và dùng
- Đặt sau tượng, không đặt trước. Nghe hiển nhiên nhưng vẫn có người đặt lệch ra trước làm tượng bị bóng đổ ngược lên mặt.
- Căn chính giữa theo trục tượng. Lệch vài centimet là thấy ngay, vì mắt lấy vòng sáng làm chuẩn đối xứng.
- Đi dây xuống phía sau. Cả hào quang lẫn đôi đèn điện đều cần điện; nên đi chung một đường dây gọn xuống sau bàn thờ.
- Không cần bật liên tục. Hào quang là đèn tạo hiệu ứng, phần lớn gia đình bật vào buổi tối và các ngày lễ. Ban ngày phòng sáng thì hiệu ứng gần như không thấy.
Hào quang và đôi đèn điện: không thay thế nhau
Đây là hiểu nhầm hay gặp. Hai thứ làm hai việc khác nhau:
| Đôi đèn điện | Đèn hào quang | |
|---|---|---|
| Vị trí | Hai bên, ngang bát hương | Sau lưng tượng |
| Việc | Ánh sáng thường trực cho bàn thờ | Tách khối tượng khỏi nền tường |
| Số lượng | Một đôi | Một chiếc |
| Không có tượng | Vẫn dùng | Không dùng |
Nói cách khác: nhà thờ Phật thường có cả hai. Nhà chỉ thờ gia tiên thì chỉ cần đôi đèn.
Câu hỏi thường gặp
Bàn thờ gia tiên có được dùng đèn hào quang không?
Nếu bàn thờ có tượng thì dùng được và nhìn rất hợp. Nếu chỉ có bài vị, ảnh thờ và bát hương thì hào quang không có chỗ bám — nên dành ngân sách đó cho đôi đèn tốt hơn.
Tranh trúc chỉ có bền không?
Đây là nền giấy dó – xơ tre trong khung, nên tránh ẩm và tránh chạm tay lên mặt tranh. Lau bằng chổi lông mềm hoặc thổi bụi, không lau khăn ướt.
Nên chọn hào quang vòng hay tranh trúc chỉ?
Vòng hào quang bám sát hình tượng, hợp bàn thờ truyền thống và tượng đặt nổi. Tranh trúc chỉ là một mảng lớn phía sau, hợp khi tường sau trống và muốn lấp mảng tường đó. Nếu khoảng cách từ lưng tượng tới tường hẹp, vòng hào quang dễ bố trí hơn.
Đèn hào quang có nhiều màu sáng không?
Các mẫu thường thiên tông ấm để hợp không khí thờ cúng. Khi chọn, nên xem cùng tông với đôi đèn thờ điện đang dùng để hai nguồn sáng không đá nhau.
Có cần thợ lắp không?
Phần lớn mẫu chỉ cần đặt đúng vị trí và cắm điện. Việc cần cân nhắc là đường dây — nếu bàn thờ chưa có ổ cắm phía sau, nên tính lúc thi công ốp phòng thờ thay vì kéo dây nổi sau này.
Xem các mẫu hào quang và toàn bộ nhóm đèn tại đèn thờ điện, hoặc xem tượng thờ tại tượng thờ.
