Tư vấn thờ cúng
Đèn thờ gỗ, đồng, pha lê, lưu ly khác nhau chỗ nào
Câu hỏi hay gặp nhất khi khách đứng giữa hai chiếc đèn cùng số bông: “sao cái này đắt gấp mấy lần cái kia?”. Câu trả lời gần như luôn nằm ở phần thân. Bài này đi qua từng chất liệu, nói cả điểm mạnh lẫn điểm phải chấp nhận.
Trước hết: phân biệt thân và bông
Một chiếc đèn thờ hoa sen gồm hai phần vật liệu tách bạch. Bông (phần tán sen phát sáng) hầu như luôn là lưu ly hoặc pha lê. Thân (phần đế và trụ) mới là chỗ có nhiều lựa chọn và cũng là chỗ quyết định giá. Khi so hai mẫu, hãy so đúng phần thân.
Hợp kim
Được: nhẹ, giá thấp nhất trong các loại thân, dáng gọn, dễ đặt trên bàn thờ hẹp. Đây là cửa vào hợp lý nếu ngân sách cho đèn quanh mức một triệu cho cả đôi ở cỡ nhỏ.
Phải chấp nhận: cảm giác cầm nhẹ tay, bề mặt sơn phủ nên tránh cọ mạnh. Về ánh sáng thì không khác gì các loại thân đắt hơn — phần phát sáng vẫn là bông lưu ly.
Ví dụ: Đèn Thờ Hoa Sen 1 Bông Lưu Ly Thân Hợp Kim.
Gỗ
Được: đây là lựa chọn duy nhất ăn nhập tuyệt đối với bàn thờ gỗ và phần ốp phòng thờ gỗ. Khi cả phòng thờ đi theo một tông gỗ, đèn thân gỗ giữ được sự liền mạch mà thân sứ hay pha lê không làm được. Gỗ hương có vân đậm và mùi thơm nhẹ đặc trưng.
Phải chấp nhận: gỗ tự nhiên co ngót theo độ ẩm, nên tránh đặt sát nguồn ẩm hoặc nơi nắng hắt trực tiếp. Số mẫu ít hơn hẳn so với nhóm thân sứ hay thân ngọc.
Trong kho hiện có Đèn Thờ Gỗ Hương, dạng nhiều tùy chọn nên trải được một dải giá khá rộng.
Đồng
Được: bền nhất về mặt cơ học, không sợ ẩm, không sứt vỡ. Đồng cũng là chất liệu ăn nhập với bộ đỉnh – nến – hạc nếu bàn thờ đã dùng bộ đồ đồng — lúc đó dùng đèn thân sứ sẽ lạc tông.
Phải chấp nhận: nặng, và bề mặt đồng xỉn dần theo thời gian nếu không lau. Nhiều người thích lớp patin tự nhiên đó, nhưng nếu muốn giữ nước bóng thì phải lau đều đặn.
Ở nhóm đèn dùng lửa thật, đồng phổ biến hơn hẳn — xem Đèn Dầu Đồng Nâu Khắc Chữ Nổi Đài Loan và Đèn Dầu 3 Chân Men Lam trong mục đèn dầu.
Sứ, bát sứ, sứ đuôi cá
Được: đây là lựa chọn hợp lý nhất khi bàn thờ đã dùng bát hương, lọ hoa thờ, mâm bồng bằng gốm sứ. Cùng chất men, cùng độ bóng, cả mâm nhìn thống nhất. Thân sứ cũng nặng tay, đứng vững, không bị cảm giác “hàng nhẹ”.
Phải chấp nhận: sứt nếu va đập. Các bản vẽ vàng thì tuyệt đối không dùng dung dịch tẩy.
Pha lê
Được: trong, bắt sáng, tán sáng lấp lánh. Hợp phòng thờ hiện đại, tường sáng màu, hoặc bàn thờ dùng nhiều chi tiết kính – kim loại. Pha lê cũng làm khối đèn trông nhẹ hơn so với thân đặc cùng kích thước.
Phải chấp nhận: vết bụi và vân tay hiện rõ hơn hẳn trên bề mặt trong, nên phải lau thường xuyên hơn. Ánh sáng cũng gắt hơn lưu ly một chút — ai muốn không khí ấm trầm thì lưu ly hợp hơn.
Lưu ly
Được: khi cả thân lẫn bông đều là lưu ly, chiếc đèn thành một khối đồng nhất, ánh sáng đi từ thân lên tán liền mạch. Màu lưu ly ấm, có chiều sâu, rất hợp không khí thờ cúng. Đây cũng là chất liệu phổ biến nhất ở phần bông nên gần như mẫu nào cũng có.
Phải chấp nhận: nặng hơn hợp kim, và giòn — va mạnh sẽ mẻ.
Ngọc và đá ngọc
Được: vân đá thật, mỗi chiếc một vân, cảm giác cầm nặng và đầm. Đây là nhóm cao nhất về giá và cũng là nhóm nhiều biến thể nhất — ngọc trắng, ngọc vàng, ngọc đen, ngọc gấm, đá ngọc Hoàng Long. Trong phòng thờ rộng hoặc nhà thờ họ, khối lượng và vân đá tạo được sự bề thế mà chất liệu khác khó có.
Phải chấp nhận: giá cao nhất và rất nặng. Ở một bàn thờ nhỏ, thân ngọc không phát huy được gì so với thân hợp kim, vì cỡ đèn đã bị khống chế bởi trần nhà.
Vậy chỗ nào đáng thêm tiền?
Ba nguyên tắc rút ra từ chính cấu tạo của chiếc đèn:
- Thêm tiền cho số bông đúng, trước khi thêm tiền cho chất liệu thân. Một đôi đèn 5 bông thân hợp kim đặt đúng cỡ nhìn cân đối hơn hẳn đôi đèn 3 bông thân ngọc trong cùng một phòng thờ rộng.
- Thêm tiền cho sự đồng bộ. Nếu bộ đồ thờ đang dùng là gốm sứ, thân sứ đáng tiền hơn thân pha lê cùng giá; nếu đang dùng đồ đồng thì ngược lại.
- Thân ngọc chỉ đáng tiền khi phòng đủ rộng. Đây là nhóm cần khoảng cách nhìn để thấy vân đá; ở bàn thờ treo tường thì phần chênh giá gần như không thấy được.
Còn ánh sáng thì sao?
Một điểm ít người để ý: chất liệu thân gần như không ảnh hưởng tới ánh sáng. Nguồn sáng là bóng đèn bên trong, phần tán màu là bông. Vì vậy nếu mục tiêu là ánh sáng đẹp, tiền nên bỏ vào chất lượng bông và loại bóng, chứ không phải vào thân.
Bóng cũng là thứ thay được và rất rẻ — Bóng Đèn LED 2 Chân hay Bóng Đèn Quả Nhót Trắng đều bán rời, nên đừng để một chiếc bóng cũ làm hỏng cảm nhận về cả chiếc đèn.
Câu hỏi thường gặp
Đèn thờ bằng đồng có bị nóng khi bật lâu không?
Với bóng LED công suất nhỏ thì nhiệt sinh ra rất ít. Vấn đề nhiệt chỉ đáng lưu ý với các thân kín bật liên tục nhiều tháng, và cách xử lý là tắt bớt vào ban ngày.
Thân ngọc là đá thật hay đá nhân tạo?
Tùy mẫu và tùy mã phôi. Đây là câu nên hỏi thẳng người bán về đúng mã mình định mua, thay vì suy từ tên gọi chung.
Nhà ẩm, gần biển thì nên chọn chất liệu nào?
Ưu tiên đồng, sứ hoặc lưu ly; hạn chế thân gỗ. Nếu vẫn muốn tông gỗ, chọn chỗ đặt khô ráo và tránh tường tiếp giáp ngoài trời.
Đèn thân pha lê có dễ vỡ hơn không?
Pha lê và lưu ly đều giòn hơn kim loại. Trên bàn thờ ít khi bị va nên rủi ro thấp, nhưng khi lau nên bê cả đèn xuống thay vì lau với tay ở vị trí cao.
Có nên mua đèn cùng chất liệu với bàn thờ không?
Không bắt buộc. Điều đáng đồng bộ hơn là đèn với bộ đồ thờ trên mặt bàn, vì chúng đứng cạnh nhau trong cùng tầm mắt. Xem thêm cách phối cả bộ ở bộ đồ thờ thần linh thổ công.
Quay lại bài tổng đèn thờ, đèn bàn thờ: chọn, lắp và dùng để chọn cỡ, hoặc xem cách đọc tên mẫu ở đèn thờ hoa sen – đọc mẫu theo số bông. Toàn bộ mẫu đang có tại đèn thờ điện.